Een van de meest wonderlijke locaties in Bilzen-Hoeselt is de Kluis van Vrijhern. Wat begon als een eenvoudig hutje in de bossen groeide uit tot een geliefde bestemming voor inwoners uit de wijde regio, fietsers, wandelaars en toeristen, kortom iedereen op zoek naar meerwaarde. “Wat mij steeds opnieuw raakt, is hoe de Kluis zoveel mensen samenbrengt”, knikt Ludwig Vandebosch, sinds 2019 voorzitter van de Vrienden van de Kluis.
Het stond haast in de sterren geschreven dat jij ooit voorzitter van de Vrienden van de Kluis zou worden.
“Tja, ik woon hier op een boogscheut vandaan, in Riksingen. Mijn gezin en ik waren al jaren vaste bezoekers. Wat later werden we ook vrijwilligers. In 2013 trad ik toe tot het bestuur van de Vrienden van de Kluis en in 2019 werd ik voorzitter. Een dankbare rol dankzij de sterke groep van ongeveer 60 vrijwilligers, die er elk op hun manier voor zorgen dat dit een levende plek blijft. We delen eenzelfde passie. Zorg dragen voor de infrastructuur is één ding, maar de sfeer, de tradities en de verbondenheid, dat is waar het om draait.”
“Dit is meer dan een erfgoedsite. Deze plaats heeft echt een ziel. Altijd weer klinkt het bij bezoekers: “Wat is het fijn om hier te zijn!”
Wat doen de Vrienden van de Kluis zoal?
“Elke zondag organiseren we een misviering in de kapel, begeleid door ons eigen koor. Dat is telkens een mooie ceremonie die perfect aansluit bij de spirituele geschiedenis van de Kluis. Daarna openen we het café In d’Oude Gewoonte. Iedereen is er welkom voor een koffie met pannenkoeken, een stuk taart of een frisse pint. Dat zijn enorm gezellige momenten. Voorts zorgen de vrijwilligers voor het onderhoud van de gebouwen en het domein. Op die manier dragen we bij aan het behoud van de Kluis, zowel als historische locatie als ontmoetingsplaats voor mensen uit de streek en bezoekers van buitenaf.”
Kan je wat vertellen over de rijke geschiedenis van de Kluis?
“Die voel je zodra je hier rondloopt. In 1685 trok broeder Geert van Elst een nederig hutje op. Dat was de start van meer dan drie eeuwen kluizenaarschap in Vrijhern. Jacobus Vandenbroeck verving het hutje door een vakwerkkluiswoning. In 1709 bouwde hij vlak ernaast een Loretokapel, een exacte kopie van het Heilig Huisje van Nazareth in Loreto, dat hij tijdens een pelgrimstocht bezocht. Tot 1904 zouden er broeders in de Kluis wonen. Ze gaven les – op een bepaald moment liepen er zelfs 57 jongeren school – en ze zorgden voor de zieken. Dit was dus niet alleen een plek van stilte, maar ook van dienstbaarheid en gemeenschap. In de jaren zeventig werden de gebouwen gerestaureerd en dat zorgde voor een heropleving.”
Wat maakt een bezoek aan de Kluis zo speciaal?
"Het is een site waar je even kan vertragen, genieten van de prachtige natuur en iets kunt opsteken over de geschiedenis van de regio. Voor talloze wandelaars en fietsers is dit dé ontdekking van hun uitstap. De Kluis is geen gedateerd museum. Integendeel: ze blijft mensen van alle leeftijden inspireren en draagt zo bij aan de unieke identiteit van Bilzen-Hoeselt."
In de Kluis blijven verleden en heden elkaar ontmoeten
Klopt het dat veel mensen speciaal voor de kapel komen?
“Je hoeft niet gelovig te zijn om te voelen dat dit geen gewone kapel is. Eeuwen van gebed, stilte en menselijke verhalen komen er samen. De warme tinten van het interieur maken dat mensen zich er zeer welkom voelen, mede doordat de kapel elke dag open is. Let ook op het prachtige glasraam, dat de boodschap aan Maria voorstelt.”
Een ander hoogtepunt zijn de Kluisdagen midden augustus
“De Kluisdagen zijn elk jaar opnieuw een bijzonder evenement voor onze vereniging en voor de talrijke bezoekers van heinde en ver. We starten traditiegetrouw met een openluchtmisviering in het teken van Maria van Loreto, georganiseerd door ons Aartsbroederschap. Vervolgens kan je op het familieterras van iets lekkers genieten. Er is animatie voor jong en oud. Op deze familiedag staan ontmoeting en gezelligheid centraal. ’s Avonds sluiten we af met livemuziek, waardoor de Kluis nog even helemaal tot leven komt. Daarnaast organiseren we in de zomer samen met de Hoeseltse Geschiedkundige Studiegroep Hoeselt Vrugger gidstours. Zo ontdek je het fascinerende verhaal van de Kluis.”
Binnenkort start de renovatie van de Kluis. Een spannend moment voor de Vrienden?
“Die ingrepen zijn een essentiële stap voor de toekomst van de site. De Kluis moet goed bewaard blijven voor de volgende generaties. Tegelijk biedt zo’n renovatie ook kansen om bezoekers in de allerbeste omstandigheden te ontvangen. Het belangrijkste is dat het authentieke karakter en de ziel van de Kluis behouden worden.”
Meer weten over de Kluis?
